Controleren universiteiten op AI? Systemen, scores en wat je kunt doen

Welke systemen universiteiten gebruiken

De feiten hieronder komen van officiële pagina’s van universiteiten, ministeries en leveranciers, gecontroleerd op 20 oktober 2026. Licenties en instellingen veranderen van jaar tot jaar, dus de pagina’s van je eigen universiteit hebben het laatste woord.

Duitsland

De Universität Regensburg heeft haar campuslicentie voor Turnitin voor examinatoren en docenten verlengd tot mei 2027, met Similarity voor plagiaat en Originality voor AI-detectie. De Goethe-Universität Frankfurt gebruikte Turnitin Similarity zonder de AI-detectie, en haar Turnitin-licenties zijn in augustus 2026 afgelopen.

Bij een scriptie hoort een ondertekende Eigenständigkeitserklärung, de verklaring dat je hem zelf hebt geschreven. De Universität Potsdam raadt een sjabloon aan met keuzes voor geen AI-gebruik of voor AI-gebruik bij taken zoals gegevensverzameling, schrijven, redigeren of visualisatie, en een faculteit van de Philipps-Universität Marburg vraagt om een tabel van de gebruikte AI-programma’s en hun doel.

Polen

Sinds februari 2024 biedt het landelijke Jednolity System Antyplagiatowy (JSA) universiteiten en promotieopleidingen kosteloos een AI-analyse. Die markeert verdachte fragmenten voor de begeleider, en het ministerie zegt dat de analyse geen honderd procent zekerheid geeft en dat de uiteindelijke beslissing bij de begeleider ligt.

Aan de Universiteit van Łódź vraagt de Faculteit Management studenten om bij de afstudeerscriptie een verklaring over het gebruik van generatieve AI te voegen, staat ze JSA toe als enige AI-detector en behandelt ze het resultaat ervan als louter indicatief.

Frankrijk

Compilatio wordt gebruikt aan Franse universiteiten zoals die van Bordeaux en Lorraine. De tool voor docenten, Compilatio Magister, bevat alleen in de versie Magister+ AI-detectie, en met Compilatio Studium kunnen studenten vóór het inleveren zoeken naar passages die mogelijk door AI zijn gegenereerd.

Beide universiteiten gebruiken Compilatio voor plagiaat, maar hebben de AI-detectie ervan niet ingevoerd. De Université de Bordeaux wijst op de onvoldoende rijpheid van de functie, en de Université de Lorraine zag af van Magister+ vanwege vals-positieven.

Spanje

De Universidad de Jaén kondigde in oktober 2024 de AI-schrijfdetectie van Turnitin aan voor teksten in het Engels en Spaans, als een percentage los van de overeenkomstscore. De Universidad de Cantabria gebruikt Turnitin via haar Moodle, vooral voor bachelor- en masterscripties.

De Universidad Autónoma de Madrid heeft voor de masterscriptie een verklaringsformulier waarop studenten aangeven of ze generatieve AI hebben gebruikt, en zo ja, in een bijlage beschrijven hoe.

Oekraïne

De Oekraïense wet ‘Over academische integriteit’ nr. 4742-IX, aangenomen op 18 december 2025 en van kracht sinds 31 juli 2026, verplicht auteurs om door AI gegenereerde inhoud te melden. Wie door AI gegenereerde resultaten zonder vermelding als eigen werk publiceert, schendt de academische integriteit.

Universiteiten gebruiken plagiaatsystemen zoals StrikePlagiarism, dat ook AI-inhoud detecteert. De Staatsuniversiteit voor Geesteswetenschappen in Rivne zoekt bijvoorbeeld in scripties naar kenmerken van AI-gebruik en behandelt het resultaat als advies. De website van Unicheck verwijst inmiddels door naar Turnitin, dat klanten van Unicheck de mogelijkheid biedt over te stappen op een product van Turnitin. In 2025 brachten het ministerie van Onderwijs en Wetenschap en het ministerie van Digitale Transformatie niet-bindende richtlijnen uit voor verantwoord gebruik van AI in het hoger onderwijs.

Een AI-controle is geen plagiaatcontrole

Een plagiaatcontrole vergelijkt je tekst met gepubliceerde bronnen, websites en eerder ingeleverd werk en meldt hoeveel ervan overeenkomt. Een AI-controle leest de formulering zelf en schat in of die op AI-tekst lijkt. Ze heeft niets om mee te vergelijken.

De twee resultaten staan los van elkaar. In Turnitin verschijnt het AI-percentage op een eigen tabblad, apart van de overeenkomstscore, en een handleiding van de Universidad de Cantabria waarschuwt dat het overeenkomstpercentage geen rekening houdt met AI-gebruik.

Een tekst kan dus volledig origineel zijn en toch als AI-achtig worden gemarkeerd, of deels gekopieerd zijn en toch menselijk lezen. Zie elk resultaat als het antwoord op een eigen vraag.

Textumi is een AI-detector, geen plagiaatchecker. Het vergelijkt je tekst met geen enkele database, dus het kan geen gekopieerde passages of ontbrekende bronvermeldingen vinden.

Wat een AI-score betekent, en wat niet

Elk systeem rapporteert zijn resultaat anders. Turnitin toont het aandeel van de in aanmerking komende tekst dat het model als door AI gegenereerd beoordeelt, heeft minstens 300 woorden lopende tekst nodig en toont onder de 20 procent een sterretje in plaats van een getal, omdat vals-positieven daar vaker voorkomen.

JSA markeert fragmenten die onder de drempel vallen en toont ze alleen aan de begeleider. Compilatio markeert passages die mogelijk door AI zijn geschreven.

Wat ze gemeen hebben, is het voorbehoud. Turnitin zegt dat het percentage niet de enige grond voor actie mag zijn, Compilatio zegt dat Magister alleen geen AI-gebruik bewijst, en de Universität Potsdam stelt dat AI-detectors niet betrouwbaar zijn en geen juridisch houdbaar bewijs leveren.

Elk systeem gebruikt een eigen model en een eigen drempel, dus dezelfde tekst kan verschillende resultaten krijgen. Een resultaat in Textumi voorspelt niet wat het systeem van je universiteit zal tonen, en geen enkele score vertelt wie een tekst heeft geschreven.

Waarom menselijke tekst wordt gemarkeerd

Als je werk wordt gemarkeerd

Een melding is het begin van een gesprek, geen oordeel. De officiële richtlijnen hierboven laten de beslissing aan mensen over, dus je hebt ruimte om uit te leggen hoe je hebt gewerkt.

1. Vraag welk systeem de twijfel opriep, wat het precies liet zien en welke passages het markeerde.
2. Vraag naar de regels die gelden en hoe de procedure verloopt, ook hoe je kunt reageren en in beroep kunt gaan.
3. Neem je concepten mee, de versiegeschiedenis van je document, je aantekeningen en bronnen, en je AI-verklaring als je er een hebt opgesteld.
4. Bied aan om je redenering en je keuzes door te nemen. Je eigen werk kunnen uitleggen is het sterkste bewijs dat je hebt.

Herschrijf de gemarkeerde tekst op dit moment niet met een parafraseertool of een humanizer. Dat verandert niets aan de herkomst van de tekst en maakt je versiegeschiedenis lastiger te lezen.

Formeel academisch proza en teksten in een tweede taal worden door detectors het vaakst verkeerd beoordeeld. Past dat bij jouw werk, zeg dat dan, rustig en met je documentatie erbij.

Zo bereid je je voor op het inleveren

Lees de regels van je universiteit over AI en de verklaring die je gaat ondertekenen voordat je begint met schrijven, niet de avond voor de deadline. Gebruik je AI-tools op toegestane manieren, noteer dan gaandeweg wat je hebt gedaan.

Leg je werk vast vanaf het eerste concept: versiegeschiedenis, schema’s, aantekeningen, gegevens en de opmerkingen van je begeleider. Dat beantwoordt de vraag die een score niet kan beantwoorden.

Wil je weten welke passages van je eigen tekst lezen alsof AI ze schreef, controleer ze dan per hoofdstuk voordat je inlevert. Herschrijf vage passages in je eigen woorden omdat ze daar beter van worden, niet om een getal te verschuiven.

Zo vermeld je AI-gebruik in je scriptie of essayControleer je scriptie op AI voordat je hem inlevert

Bronnen