Zo vermeld je AI-gebruik in je scriptie of essay

Waarom een verklaring je beschermt

Een verklaring maakt van een mogelijke beschuldiging een vastgelegde beslissing. Vermoedt iemand later dat je hulp van AI had, dan laat de verklaring die je bij het inleveren gaf zien dat je er open over was en binnen de regels bleef.

Veel universiteiten zien AI-gebruik dat niet is gemeld als een schending van de academische integriteit, ook als de hulp zelf was toegestaan. Het probleem is meestal het zwijgen, niet de tool.

AI-controles maken dit dringender. Een universiteit kan ingeleverd werk door een detector halen, en een detector kan tekst markeren die je zelf hebt geschreven. Een helder verslag van wat AI in je werk wel en niet deed, helpt als dat gebeurt.

Een verklaring gaat niet alleen over tools die voor je schrijven. Vertaaltools, grammaticatools en herformuleertools, de Humanizer inbegrepen, veranderen ook je formulering, en sommige regels rekenen ze tot AI-gebruik.

Wat er in een goede verklaring staat

Houd het feitelijk. Een lezer moet in één oogopslag zien wat de AI deed en wat je zelf deed.

• De tool, met de versie of de maand waarin je hem gebruikte, zodat de verklaring een jaar later nog te volgen is.
• Het doel: brainstormen, structureren, bronnen samenvatten, vertalen, grammatica controleren, herformuleren of code schrijven.
• De delen van het werk waar het om gaat, zoals één hoofdstuk, de methodesectie of de samenvatting in een andere taal.
• Wat je met de uitvoer deed: of je die aan bronnen hebt getoetst, hebt herschreven of alleen als startpunt hebt gebruikt.
• Een zin waarin je verklaart dat je verantwoordelijk bent voor de inhoud, inclusief elk feit en elke bronvermelding.

Heb je helemaal geen AI gebruikt en vraagt je formulier ernaar, zeg dat dan ook. Een korte negatieve verklaring is even nuttig als een uitgebreide positieve.

Voorbeeldzinnen die je kunt aanpassen

In een scriptie staat de verklaring over AI meestal naast de verklaring dat je het werk zelfstandig hebt geschreven, of vormt ze daar een uitbreiding van. Vervang de delen tussen haakjes door je eigen gegevens.

• Geen AI-gebruik: ‘Ik verklaar dat ik bij het maken van dit werk geen generatieve AI-tools heb gebruikt.’
• Beperkte hulp: ‘Ik heb in [maand en jaar] [naam van de tool] gebruikt om een opbouw voor hoofdstuk 2 voor te stellen en de grammatica van de eindversie te controleren. Ik heb elke suggestie beoordeeld en de tekst zelf geschreven.’
• Vertalen of herformuleren: ‘Ik heb [naam van de tool] gebruikt om mijn eigen aantekeningen uit het [taal] te vertalen en een aantal zinnen in hoofdstuk 3 te herformuleren. Ik heb het resultaat getoetst aan mijn aantekeningen en ben verantwoordelijk voor de inhoud.’
• Hulp bij bronnen: ‘Ik heb [naam van de tool] gebruikt om drie bronnen uit de literatuurlijst samen te vatten. Ik heb elke samenvatting met het origineel vergeleken en verwijs naar de bronnen, niet naar de tool.’

Vermijd vage zinnen als ‘Bij dit werk is AI ter ondersteuning ingezet.’ Ze vertellen de lezer niets en roepen precies de vragen op die een verklaring hoort te beantwoorden.

In sommige vakgebieden horen AI-tools ook in de literatuurlijst. Een aantal citeerstijlen geeft inmiddels een vorm voor generatieve AI, en je opleiding schrijft mogelijk voor welke je gebruikt.

Bewaar de stukken achter je verklaring

Een verklaring is een bewering, en stukken onderbouwen haar. Bewaar ze minstens tot je cijfer definitief is, en bij een scriptie tot je diploma is uitgereikt.

• Je concepten en de versiegeschiedenis van je document, die laten zien hoe de tekst in de loop van de tijd groeide.
• De prompts en antwoorden van elk AI-gesprek dat je noemt, opgeslagen of geëxporteerd met hun datum.
• Je aantekeningen, schema’s, data en de opmerkingen die je van je begeleider kreeg.
• De bronnen die je las, samen met de aantekeningen die je ervan maakte.

Wordt je werk gemarkeerd, dan beantwoorden deze stukken de vraag die een score niet kan beantwoorden: hoe de tekst is geschreven. Een detector schat in of de formulering lijkt op tekst van AI. Over je werkproces weet hij niets.

Controleer je scriptie op AI voordat je hem inlevertWaarom tekst van mensen wordt gemarkeerd

Ga na wat je instelling vraagt

Regels verschillen per land, universiteit, faculteit en zelfs per vak. De ene docent staat AI toe om te brainstormen, terwijl de andere het voor de hele opdracht verbiedt.

1. Lees de onderwijs- en examenregeling en de richtlijnen over AI van je faculteit voordat je begint te schrijven.
2. Zoek naar een officieel formulier of een verklaringstekst, die vaak deel uitmaakt van het sjabloon voor de scriptie.
3. Vraag je begeleider of vakcoördinator naar alles wat onduidelijk is, en bewaar het antwoord op schrift.
4. Kijk vóór het inleveren nog eens, want veel universiteiten hebben hun regels over AI onlangs aangepast.

Textumi kan je vóór het inleveren laten zien welke passages van je eigen tekst lezen alsof ze door AI zijn geschreven, maar kan je niet vertellen wat je universiteit toestaat. Het resultaat is een signaal, geen bewijs, en de regels van je instelling beslissen.

AI-checker voor essaysVerantwoord gebruik van Textumi