Czy uczelnie sprawdzają prace na AI? Systemy, wyniki i co robić

Jakie systemy stosują uczelnie

Poniższe informacje pochodzą z oficjalnych stron uczelni, ministerstw i dostawców, sprawdzonych 20 października 2026 roku. Licencje i ustawienia zmieniają się z roku na rok, więc rozstrzygają strony Twojej uczelni.

Polska

Od lutego 2024 roku ogólnopolski Jednolity System Antyplagiatowy (JSA) udostępnia uczelniom i szkołom doktorskim analizę użycia AI bez opłat. Zaznacza podejrzane fragmenty dla promotora, a ministerstwo podkreśla, że nie daje stuprocentowej pewności, a ostateczna decyzja należy do promotora.

Na Uniwersytecie Łódzkim Wydział Zarządzania wymaga dołączenia do pracy dyplomowej oświadczenia o wykorzystaniu narzędzi GenAI, dopuszcza JSA jako jedyny detektor AI i traktuje jego wynik wyłącznie poglądowo.

Niemcy

Uniwersytet w Ratyzbonie (Universität Regensburg) przedłużył do maja 2027 roku licencję kampusową na Turnitin dla egzaminatorów i wykładowców: Similarity do sprawdzania plagiatu i Originality do wykrywania AI. Uniwersytet Goethego we Frankfurcie korzystał z Turnitin Similarity bez wykrywania AI, a jego licencje na Turnitin wygasły w sierpniu 2026 roku.

Do pracy dyplomowej dołącza się podpisane oświadczenie o samodzielnym napisaniu pracy (Eigenständigkeitserklärung). Uniwersytet w Poczdamie zaleca wzór z opcjami „bez użycia AI” albo użycie AI przy zadaniach takich jak zbieranie danych, pisanie, redakcja czy wizualizacja, a jeden z wydziałów Uniwersytetu w Marburgu wymaga tabeli z użytymi programami AI i celem ich użycia.

Francja

Compilatio działa na francuskich uczelniach, takich jak Bordeaux i Lorraine. Narzędzie dla nauczycieli, Compilatio Magister, wykrywa AI tylko w wersji Magister+, a Compilatio Studium pozwala studentom przed oddaniem pracy wyszukać fragmenty, które mogły zostać wygenerowane przez AI.

Obie uczelnie używają Compilatio do sprawdzania plagiatu, ale nie wdrożyły wykrywania AI. Université de Bordeaux wskazuje na niedostateczną dojrzałość tej funkcji, a Université de Lorraine zrezygnowało z Magister+ z powodu fałszywych alarmów.

Hiszpania

Uniwersytet w Jaén ogłosił w październiku 2024 roku wykrywanie AI w Turnitin dla tekstów angielskich i hiszpańskich, jako wynik procentowy oddzielny od wskaźnika podobieństwa. Uniwersytet Kantabrii korzysta z Turnitin w swoim Moodle, przede wszystkim przy pracach licencjackich i magisterskich.

Uniwersytet Autonomiczny w Madrycie ma formularz oświadczenia do pracy magisterskiej, w którym student zaznacza, czy korzystał z generatywnej AI, a jeśli tak, opisuje w załączniku, jak to robił.

Ukraina

Ukraińska ustawa „O uczciwości akademickiej” nr 4742-IX, uchwalona 18 grudnia 2025 roku i stosowana od 31 lipca 2026 roku, zobowiązuje autorów do ujawniania treści wygenerowanych przez AI. Publikowanie wyników AI jako własnych bez takiej informacji jest naruszeniem uczciwości akademickiej.

Prace dyplomowe uczelnie sprawdzają systemami antyplagiatowymi, takimi jak StrikePlagiarism, który oferuje też wykrywanie treści generowanych przez AI. Przykładem jest Równieński Państwowy Uniwersytet Humanistyczny, który szuka znamion użycia AI i traktuje wynik jako zalecenie. Obecnie strona Unicheck odsyła do Turnitin, który proponuje klientom Unicheck przejście na produkt Turnitin. Niewiążące zalecenia dotyczące odpowiedzialnego korzystania z AI na uczelniach opublikowały w 2025 roku Ministerstwo Edukacji i Nauki oraz Ministerstwo Transformacji Cyfrowej Ukrainy.

Sprawdzanie AI to nie antyplagiat

Antyplagiat porównuje Twój tekst z opublikowanymi źródłami, stronami internetowymi i wcześniej oddanymi pracami i pokazuje, ile się pokrywa. Sprawdzanie AI czyta same sformułowania i ocenia, czy przypominają pisanie AI. Nie ma z czym ich porównać.

Oba wyniki są oddzielne. W Turnitin odsetek AI pojawia się w osobnej zakładce, niezależnie od wskaźnika podobieństwa, a poradnik Uniwersytetu Kantabrii zaznacza, że wskaźnik podobieństwa nie uwzględnia użycia AI.

Tekst może więc być w pełni oryginalny, a mimo to zostać oznaczony jako podobny do AI, albo częściowo skopiowany, a mimo to brzmieć po ludzku. Traktuj każdy wynik jako odpowiedź na jego własne pytanie.

Textumi to detektor AI, a nie antyplagiat. Nie porównuje Twojego tekstu z żadną bazą, więc nie znajdzie skopiowanych fragmentów ani brakujących przypisów.

Co oznacza wynik AI, a czego nie oznacza

Każdy system podaje wynik inaczej. Turnitin pokazuje odsetek kwalifikującego się tekstu, który jego model uznaje za wygenerowany przez AI, wymaga co najmniej 300 słów prozy i poniżej 20 procent zamiast liczby pokazuje gwiazdkę, bo fałszywe alarmy są tam częstsze.

JSA zaznacza fragmenty, które spadają poniżej jego progu, i pokazuje je tylko promotorowi. Compilatio zaznacza fragmenty, które mogły zostać napisane przez AI.

Łączy je zastrzeżenie. Turnitin podaje, że jego wynik procentowy nie powinien być jedyną podstawą działań, Compilatio, że sam Magister nie dowodzi użycia AI, a Uniwersytet w Poczdamie stwierdza, że detektory AI nie są wiarygodne i nie dostarczają dowodów pewnych prawnie.

Każdy system ma własny model i własny próg, więc ten sam tekst może dostać różne wyniki. Wynik w Textumi nie przewiduje, co pokaże system Twojej uczelni, a żaden wynik nie mówi, kto napisał tekst.

Dlaczego detektory oznaczają teksty ludzi

Jeśli Twoja praca zostanie oznaczona

Oznaczenie otwiera rozmowę, a nie wydaje wyrok. Cytowane wyżej oficjalne wytyczne zostawiają decyzję ludziom, więc masz przestrzeń, by wyjaśnić, jak powstawała Twoja praca.

1. Zapytaj, który system wzbudził wątpliwości, co dokładnie pokazał i które fragmenty zaznaczył.
2. Poproś o obowiązujące zasady i opis procedury, w tym o to, jak możesz odnieść się do zarzutu i się odwołać.
3. Przynieś wersje robocze, historię wersji dokumentu, notatki i źródła, a także oświadczenie o AI, jeśli takie istnieje.
4. Zaproponuj, że omówisz swój tok rozumowania i decyzje. Umiejętność wyjaśnienia własnej pracy to najmocniejszy dowód, jaki masz.

Nie przerabiaj teraz oznaczonego tekstu parafrazerem ani humanizatorem. Nie zmieni to tego, skąd tekst pochodzi, a historia wersji stanie się mniej czytelna.

Formalna proza akademicka i teksty pisane w obcym języku to teksty, które detektory najczęściej oceniają błędnie. Jeśli to opis Twojej pracy, powiedz o tym spokojnie i pokaż swoje zapisy.

Jak przygotować się przed oddaniem pracy

Przeczytaj zasady uczelni dotyczące AI i oświadczenie, które podpiszesz, zanim zaczniesz pisać, a nie w noc przed terminem. Jeśli korzystasz z narzędzi AI w dozwolony sposób, notuj na bieżąco, co robisz.

Dokumentuj pracę od pierwszej wersji roboczej: historię wersji, konspekty, notatki, dane i uwagi promotora. To odpowiada na pytanie, na które wynik odpowiedzieć nie może.

Jeśli chcesz wiedzieć, które fragmenty Twojego własnego tekstu przypominają pisanie AI, sprawdź je przed oddaniem część po części. Przeredaguj ogólnikowe fragmenty własnymi słowami, bo to je poprawia, a nie po to, by przesunąć wynik.

Oświadczenie o wykorzystaniu AI w pracy dyplomowejSprawdzenie pracy dyplomowej na AI przed oddaniem

Źródła